Bericht

 

Hoogleraar Verslavingszorg over XTC: hoe gevaarlijk is het nu echt?

  15 jan 2015     gebruik misbruik schade verslaving XTC

De afgelopen tijd is er veel te doen over XTC: op het Amsterdam Dance Event stierven drie mensen – misschien – aan XTC. Maar hoe slecht is die drug nu echt voor je?

Wim van den Brink, hoogleraar Verslavingszorg in het AMC relativeert de berichten over XTC, ‘de drug zorgt voor weinig ongelukken.’ De laatste keer dat XTC echt heibel gaf, zo herinnert Van den Brink zich, was eind jaren tachtig, toen de drug vanuit de huiskamer de dance-scene betrad. ‘Op dat moment is er beleid gemaakt, vooral aangejaagd door wijlen Els Borst. Er kwam voorlichting over het belang van water en verkoeling, er mocht getest worden op feesten en sindsdien is het een vrij incidentloze drug.’

Dat XTC doorgaans zo weinig problemen geeft, komt onder andere doordat de pillen heel zuiver zijn: er zit weinig rotzooi in. Wel is de afgelopen jaren de MDMA-concentratie gestegen van ongeveer 90 milligram per pil eind jaren negentig naar het dubbele nu. Uitschieters naar 240 milligram zijn zelfs gemeten. Zulke zware pillen kunnen tot extra problemen leiden: als mensen gewend zijn om een pil in een keer te slikken en opeens de dubbele hoeveelheid binnen krijgen, raken ze eerder oververhit, een van de belangrijkste oorzaken van ongelukken bij het gebruik van XTC.

Op dit moment zijn er ongeveer 55.000 mensen die XTC gebruiken, ongeveer 0,4 procent van de bevolking. De drug is populairder bij mannen dan bij vrouwen en wordt meer gebruikt in grote steden dan in de periferie. Het gebruik is al jaren vrij stabiel, alleen onder schoolgaande jongeren is de populariteit iets afgenomen. In totaal neemt 6,4 procent van de Nederlanders ooit in zijn leven XTC.

Maar hoe schadelijk is de drug nu echt voor je lichaam? Neuroradioloog Liesbeth Reneman deed hier jarenlang onderzoek naar. Ze was onder andere betrokken bij een unieke prospectieve studie van Maartje de Win: die verzamelde een groep van een kleine 200 jongeren waarvan verwacht kon worden dat ze de komende tijd XTC gingen gebruiken. Ruim een kwart daarvan ging dat ook daadwerkelijk doen. ‘Eerst deden we vooral achteraf-onderzoek. We vergeleken de hersenen van gebruikers met die van niet-gebruikers’, vertelt Reneman. ‘Maar het is dan heel moeilijk om oorzaak en gevolg uit elkaar te houden: waren de eventuele verschillen die we vonden vooraf al aanwezig? En is de populatie gebruikers niet wezenlijk anders dan de niet-gebruikers, waardoor een vergelijking überhaupt bijna onmogelijk is?’

In de prospectieve studie konden dit soort verstorende factoren worden uitgesloten en de uitkomsten waren zorgelijk: de gebruikers slikten gemiddeld slechts zes pillen, maar toch waren er negatieve gevolgen meetbaar. Proefpersonen moeten aan het begin en eind van de studie een test doen waar ze vijftien willekeurige woorden moeten proberen te onthouden. We zagen dat niet-gebruikers een leereffect hadden: zij deden de test de tweede keer beter. Bij XTC-gebruikers was dat hertest-effect niet aanwezig, zelfs niet drie maanden na het laatste gebruik.

Van den Brink vergelijkt de klinische relevantie van de schade met de gevolgen van een hersenschudding die een half jaar geleden plaatsvond. ‘Best heftig en niet wat je als gebruiker zou willen, maar het zou best kunnen dat de effecten omkeerbaar zijn’, zegt hij. ‘Handig daarbij is dat XTC een zelfregulerende drug is. Bijna niemand neemt XTC dagen achter elkaar, omdat je serotonine opraakt na een keer gebruiken. Vaak achter elkaar gebruiken heeft gewoon geen effect. Om die zelfde reden zijn er ook weinig veertigplussers die nog pillen slikken.’ In de verslavingszorg ziet Van den Brink dan ook weinig XTC-verslaafden: ‘XTC is een drug die mensen vaak maar een korte periode in hun leven gebruiken en waar geen afhankelijkheid voor optreedt, het levert in die zin weinig problemen op.’


Van den Brink blijft er dan ook bij dat MDMA een relatief onschuldig middel is, helemaal in vergelijking met geaccepteerde drugs als nicotine en alcohol. De slachtoffers op het Amsterdam Dance Event dit jaar zijn schrijnend, maar een iets pragmatischere en minder panische reactie op XTC lijken meer recht te doen aan de eigenschappen van deze drug, aldus van den Brink.

Lees het hele artikel van Hidde Boersma op AMC.nl.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Meer nieuwsberichten

Copyright © 2018 Trimbos-Instituut