Experiment met gesloten coffeeshopketen: wat zijn de eerste resultaten?
Het Experiment Gesloten Coffeeshopketen is ruim een jaar bezig. In tien Nederlandse gemeenten mogen coffeeshops alleen cannabis verkopen die afkomstig is van aangewezen telers. Het Trimbos-instituut onderzocht wat er sinds de start van het experiment is veranderd. De eerste resultaten laten vooral zien dat er meer verschillende cannabisproducten worden aangeboden. Voorlopig zijn er geen duidelijke veranderingen in het cannabisgebruik of de veiligheid rond coffeeshops.
In Nederland mag je cannabis onder voorwaarden kopen in een coffeeshop. De teelt en levering van cannabis zijn normaal gesproken illegaal. Met het Experiment Gesloten Coffeeshopketen wordt onderzocht of de hele keten van teelt tot verkoop gereguleerd kan worden. De cannabis wordt daarbij geproduceerd door aangewezen telers en de producten worden gecontroleerd.
Meer keuze in coffeeshops
Sinds de start van de experimenteerfase in april 2025 is het aanbod in de deelnemende coffeeshops groter geworden. Er zijn meer soorten wiet, hasj en joints beschikbaar. Ook nieuwe producten, zoals edibles, vapes en concentraten, zijn bij veel coffeeshops te vinden.
Bij sommige van deze producten staan hoge THC-percentages vermeld. Gemeenten en organisaties die zich bezighouden met preventie maken zich daar zorgen over. Hoe sterker cannabis is, hoe groter de kans op ongewenste effecten en problemen bij gebruik.
Wiet goedkoper, hasj duurder
De prijzen van cannabis zijn ook veranderd. De gemiddelde prijs van wiet daalde in de gemeenten die meedoen aan het experiment. Vooral nederwiet werd goedkoper. Hasj werd juist duurder. De prijs van voorgedraaide joints steeg licht.
Ondanks de veranderingen in aanbod en prijs zijn mensen niet vaker naar de coffeeshop gegaan. Ook gebruiken zij gemiddeld niet vaker cannabis. Het aantal dagen waarop mensen cannabis gebruiken en het aantal joints per gebruiksdag zijn niet duidelijk veranderd.
Wel geven bezoekers in de deelnemende gemeenten vaker aan dat ze meestal wiet gebruiken in plaats van hasj. Het is mogelijk dat een deel van de mensen die eerst vooral hasj gebruikten, is overgestapt op wiet. Ook zijn bezoekers positiever geworden over de verhouding tussen de prijs en kwaliteit van wiet.
Illegale cannabis blijft bestaan
Het experiment heeft de illegale cannabismarkt niet laten verdwijnen. Mensen kopen nog steeds cannabis buiten de coffeeshop, bijvoorbeeld via bezorgdiensten of dealers die bereikbaar zijn via telefoon of berichtenapps.
Een reden om cannabis buiten de coffeeshop te kopen is de prijs. Ook de mogelijkheid om grotere hoeveelheden te kopen speelt een rol. In de deelnemende gemeenten werd bij illegale aankopen meer hasj per keer gekocht. Volgens de onderzoekers kan dit te maken hebben met het beperkte aanbod van gereguleerde hasj aan het begin van het experiment.
Nog geen duidelijke veranderingen in gezondheid en veiligheid
Het onderzoek laat op dit moment geen duidelijke veranderingen zien in de gezondheid, het welzijn of problematisch cannabisgebruik van bezoekers. Ook zijn er nog geen overtuigende aanwijzingen dat het experiment invloed heeft op de leefbaarheid of veiligheid rond coffeeshops.
Wel melden sommige omwonenden en mensen die in de buurt werken overlast, zoals geluid, verkeersdrukte of mensen die rondhangen. Het onderzoek kan niet aantonen dat deze overlast door het experiment komt.
Nog te vroeg voor conclusies
De onderzoekers benadrukken dat het nog te vroeg is om te zeggen of het experiment een succes is. De eerste meting vond plaats relatief kort na de start van de experimenteerfase. Bovendien waren er in het begin problemen met de beschikbaarheid en variatie van gereguleerde cannabis, vooral hasj.
De onderzoekers blijven daarom de komende jaren kijken naar het cannabisgebruik, het aanbod en de prijzen, maar ook naar gezondheid, veiligheid, criminaliteit en de illegale markt. In 2028 verschijnt een evaluatie van het experiment. Daarna wordt besloten hoe het verder moet met de gesloten coffeeshopketen.
Lees het originele artikel op Trimbos.nl.