Legaal, maar niet bereikbaar: medicinale cannabis in Nederland

Gepubliceerd op 2 februari 2026

In Nederland gebruiken ongeveer een half miljoen mensen cannabis om lichamelijke of psychische klachten te verlichten. Toch krijgen maar zo’n 7.000 mensen cannabis via een arts. De meeste anderen halen het uit coffeeshops of kweken het zelf. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut onder ruim duizend gebruikers blijkt dat veel van hen liever medicinale cannabis op recept zouden krijgen, maar dat dit in de praktijk moeilijk is.

Voor welke klachten gebruiken mensen cannabis?

Mensen gebruiken cannabis voor verschillende klachten, vooral bij chronische pijn en slaapproblemen. Driekwart van de gebruikers gebruikt het voor meerdere klachten tegelijk. Veel deelnemers geven aan dat cannabis hun klachten vermindert en hun kwaliteit van leven verbetert.

Risico’s van cannabis zonder recept

Cannabis uit de coffeeshop is niet gecontroleerd zoals medicinale cannabis. Gebruikers weten vaak niet hoeveel THC of CBD erin zit en maken zich zorgen over vervuiling. Ook wordt cannabis vaak gerookt met tabak, wat schadelijker is dan bijvoorbeeld verdampen of het gebruik van olie.

Waarom medicinale cannabis moeilijk te krijgen is

Veel mensen willen cannabis liever via de reguliere zorg gebruiken, omdat de kwaliteit dan gegarandeerd is. Toch lopen zij tegen verschillende problemen aan. Er zijn weinig artsen die cannabis voorschrijven, de kosten zijn hoog en er is weinig duidelijke informatie voor zowel artsen als patiënten. Ook speelt het stigma rond cannabisgebruik nog steeds een rol.

Geen vergoeding door de zorgverzekering

Sinds 2018 wordt medicinale cannabis niet meer vergoed. Voor mensen met chronische aandoeningen, die vaak een laag inkomen of een uitkering hebben, is het daardoor onbetaalbaar geworden.

Gebrek aan kennis en informatie

Artsen mogen medicinale cannabis voorschrijven als andere behandelingen niet helpen of te veel bijwerkingen geven. In de praktijk gebeurt dit weinig, vooral door gebrek aan kennis. Medicinale cannabis krijgt weinig aandacht in de medische opleiding en bijscholing. Patiënten durven het onderwerp vaak niet aan te snijden uit angst voor een negatieve reactie. Betrouwbare informatie vanuit de overheid is beperkt, waardoor mensen hun informatie vaak halen van internet en sociale media.

Te weinig keuze in medicinale cannabis

Op recept zijn in Nederland maar vijf soorten cannabis beschikbaar. Patiënten geven aan dat zij meer keuze nodig hebben, omdat ieder lichaam anders reageert. Wat voor de één werkt, werkt niet automatisch voor een ander.

Noodzaak tot verandering

Hoewel medicinale cannabis al lange tijd legaal is, hebben de meeste patiënten er geen toegang toe via de reguliere zorg. Aanpassingen in beleid en informatievoorziening zijn nodig om dit te verbeteren. Dat kan ervoor zorgen dat minder mensen zijn aangewezen op ongereguleerde cannabis en dat hun gezondheid beter wordt beschermd.

Lees het originele artikel op Trimbos.nl.

Meer info: