Psychedelica tegen depressie door lange wachtlijsten

Gepubliceerd op 30 november 2025

Middelen zoals ketamine, LSD en psilocybine (uit paddo’s en truffels) krijgen weer aandacht als mogelijke behandeling tegen depressie vertelt psychiater Karel Scheepstra in De Nieuws BV. Psychiaters merken dat patiënten die lang op een wachtlijst staan hierdoor zelf gaan experimenteren, wat risico’s met zich meebrengt.

Esketamine: het enige officieel toegestane middel

Esketamine, een variant van ketamine, is op dit moment het enige psychedelicum dat in Nederland officieel wordt gebruikt tegen ernstige depressies.

  • Het wordt toegediend via een neusspray.
  • Het zit in het basispakket en is bedoeld voor mensen waarbij eerdere behandelingen niet hielpen.
  • Patiënten moeten minstens drie niet-werkende behandelingen geprobeerd hebben.

Esketamine werkt anders dan gewone antidepressiva. Het heeft zowel een geestverruimend effect als een biologische werking in de hersenen, waarbij nieuwe verbindingen worden gestimuleerd. Het is geen wondermiddel, maar het kan wel langdurig effect hebben.

Waarschuwing voor onbegeleid gebruik

Psychiaters maken zich zorgen over het toenemende gebruik van psychedelica buiten de reguliere zorg, bijvoorbeeld bij ‘trip-therapeuten’, ‘truffelcoaches’ of commerciële ‘keta-klinieken’.

Zonder professionele begeleiding kunnen er ernstige problemen ontstaan:

  • Een bad trip, waarbij iemand het gevoel van controle verliest.
  • Dissociatie: het gevoel buiten je eigen lichaam te staan, wat erg beangstigend kan zijn.
  • Kans op paniek, toename van angstklachten en zelfs toename van suïcidale gedachten.

Daarom mag esketamine alleen worden toegediend in ziekenhuizen en GGZ-instellingen.

Onderzoek naar andere middelen

Er wordt onderzoek gedaan naar andere psychedelica zoals psilocybine en LSD. De eerste resultaten zijn veelbelovend, maar het onderzoek gaat traag en is streng gereguleerd. Deze middelen zijn nog niet officieel goedgekeurd als behandeling.

Scheepstra adviseert mensen met depressie om altijd te overleggen met hun arts of behandelaar, en niet zelf te experimenteren met psychedelica.

Lees het hele artikel op NPOradio1.nl.

Meer lezen: