Ja, op dit moment zijn gebruik, bezit, handel en productie van sommige designerdrugs legaal. Maar niet allemaal. Want er is een designerdrugswet die bepaalde stofgroepen verbiedt. Deze wet is ingegaan op 1 juli 2025. In dit artikel leggen we je uit hoe het precies zit.

Wat zijn NPS?

NPS worden ook wel research chemicals, designerdrugs, RC’s of legal highs genoemd. Het gaat om stoffen met een psychoactieve werking die pas sinds kort op de drugsmarkt verschijnen of worden gebruikt. Het kan gaan om een stof die al lang geleden voor het eerst is gemaakt is, maar ook om stoffen die eerder zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld 2C-B. De meeste designer drugs verdwijnen weer snel van de markt, maar sommigen zijn ‘blijvertjes’, zoals 4-FA, 2C-B en 3-MMC en 4-MMC.  Ook synthetische cannabinoïden vallen hier onder. Andere (iets) minder bekende voorbeelden zijn: 4-FMA, 6-APB (Benzo Fury), 2-MMC, 3-CMC, 4-CMC, DOC en O-DSMT.

Legaal = niet veilig!

Dat een middel legaal is, betekent niet dat je deze veilig kan gebruiken. Er is heel weinig bekend over de risico’s van deze middelen. Je bent dus echt je eigen proefkonijn.

NPS wetgeving

Op 1 juli 2025 in de NPS wetgeving ingegaan, de zogenaamde designerdrugs wet. Met dit verbod vallen hele stofgroepen met dezelfde chemische structuur onder de Opiumwet op een nieuwe lijst IA. Deze lijst bestaat uit een aantal stofgroepen waarvan de chemische structuur is afgeleid van middelen die op lijst I van de Opiumwet staan. De soorten stofgroepen die hieronder vallen zijn:

• Stoffen afgeleid van 4-aminopiperidin (waaronder cathinonen zoals 2-MMC, 3-MMC, 3CMC etc.)
• Stoffen afgeleid van 2-fenylethylamine (fentanylachtige stoffen)
• Synthetische cannabinoïden.
• Bekijk hier de hele lijst van verboden NPS.

Designer benzo’s

• Een heel aantal designerdrugs vallen (nog) niet onder de NPS wetgeving. Dit zijn de zogenaamde Research Chemical Benzo’s en de opioïde-achtige pijnstillers. Deze middelen zijn zeer gevaarlijk om te gebruiken, lees ook “Vermoedelijk meerdere mensen overleden na aankoop bij Funcaps“. De sterkte en samenstelling van deze middelen zijn vaak onbekend. Daardoor weet je niet goed wat je binnenkrijgt en wat het met je doet. Ook weten we weinig over de risico’s op korte- en lange termijn.

Risicobeoordeling van drugs

• Op dit moment komt een stof/drug op de Opiumlijst, als blijkt dat deze stof grote gezondheidsrisico’s geeft. Dat moet eerst onderzocht worden met een risicobeoordeling. Hierdoor kunnen drugsproducenten snel een sterk vergelijkbare drug maken. Met een, net iets andere samenstelling, waardoor die nieuwe drug legaal op de markt kan komen. Goed voorbeeld is het bewezen schadelijke 3-MMC (ook wel “poes of miauw” genoemd) dat is opgevolgd door 2-MMC. Daar is nu een eind aangekomen door de NPS-wetgeving. Andere designerdrugs zijn nog makkelijk en legaal te verkrijgen. Hierdoor kun je denken dat het gaat om niet zo schadelijke middelen gaat. Maar dat klopt dus niet.

De warenwet

Veel designerdrugs staan dus niet in de Opiumwet, maar vallen onder de Warenwet. Deze wet gaat over allerlei producten, van voedsel en dranken tot cosmetica, speelgoed en elektronica. Designerdrugs worden dan verkocht als cd-reiniger of plantenvoeding. Op de verpakkingen staan vaak teksten als: “Niet voor menselijke consumptie”. Ook al weten verkopers heus wel waarvoor mensen het gebruiken. Op die manier is de verkoop van het product legaal. Een stof kan dus onder de Warenwet vallen terwijl het gebruiken ervan wel gezondheidsschade kan geven. De naleving van de Warenwet gebeurt door de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Geneesmiddelenwet

Tot een tijd terug kon ook de Geneesmiddelenwet van toepassing zijn voor verschillende drugs (zoals lachgas). Maar in juli 2014 heeft het Europese hof bepaald dat de Geneesmiddelenwet alleen gebruikt mag worden bij stoffen die ook werkelijk genezen of een positief effect hebben op het lichaam. NPS hebben in theorie geen genezende werking en vallen dus ook niet onder de Geneesmiddelenwet. Ketamine valt er bijvoorbeeld wel onder.

Tot slot

Op dit moment is gebruik, bezit, handel en productie van een aantal NPS nog legaal.  Als je naar een festival gaat en er wordt een zakje met wit poeder bij je gevonden, dan is dat natuurlijk wel erg verdacht. De beveiligers zullen er van uitgaan dat het illegaal is en je bijvoorbeeld de toegang tot het feest ontzeggen. Of de politie kan erbij gehaald worden.

Als je ouders vragen hoe je weekend was, vertel je ze vaak niet dat je drugs hebt gebruikt. Met je ouders over drugs praten is vaak ook gewoon lastig. Maar er zijn wél een aantal manieren om het iets makkelijker te maken voor je. Begin dus zelf over drank, drugs en pillen. Je ouders waarderen eerlijkheid. In dit artikel vind je tips hoe je dit aan kunt pakken.

Begin er zelf over

Met je ouders praten over drugs…Misschien denk je wel: no way! Maar jouw ouders denken misschien ook: ik zou eens over drugs willen praten, maar ik weet niet hoe. Probeer te voorkomen dat je een ongemakkelijk gesprek moet voeren als je ouders bijvoorbeeld een verdacht zakje op je kamer vinden. Zorg dat je zelf met het gesprek komt en leg uit dat je eerlijk met ze wilt zijn, en het daarom wilt vertellen.

Zoek een geschikt moment

Bij dit soort gesprekken draait het om timing. Als je net de keuken hebt getransformeerd tot een onherkenbare chaos, kan je erop rekenen dat ze niet bepaald happy zullen reageren op jouw drugsgebruik. Als ze net thuiskomen van het werk? Misschien is dat een slecht idee. Zorg dat de sfeer goed is, bijvoorbeeld als jullie samen aan tafel eten. Vraag of je ouders tijd en zin hebben om te praten. Zo ben je er zeker van dat je ouders in een goede bui zijn. En begin het gesprek ook niet als je weet dat je over een half uur de trein moet halen. Neem er echt de tijd voor.

Een artikel of tv-programma over drugs helpt je op weg

In de media staan regelmatig artikelen over alcohol of andere drugs. Ook op tv komen deze onderwerpen vaak ter sprake. Zo kan een reportage de aanleiding vormen voor een gesprek. Je kan bijvoorbeeld vragen wat ze ervan zouden vinden, als je zou blowen. Vraag waar ze bang voor zijn of wat ze minder erg zouden vinden. Het is belangrijk dat jullie een open gesprek kunnen hebben en samen afspraken kunnen maken.

Laat weten dat je op de hoogte bent van de nadelen van drugsgebruik

Je ouders zullen waarschijnlijk meteen in de “het is zo slecht voor je”-modus schieten. Dus, zorg ervoor dat je helemaal op de hoogte bent van alle nadelen. Je kan zoiets zeggen als: “Ik gebruik af en toe XTC. Ik weet dat je er een watervergiftiging van zou kunnen krijgen, maar maak je geen zorgen. Ik drink nooit te veel water en ben me heel erg bewust van de gevaren.”

Informeer je ouders over drugs

Onwetendheid leidt vaak tot een hevige reactie. Heb je de indruk dat je ouders niet zo veel weten over drugs? Je kunt dan eerst praten over alcohol, tabak of medicijnen. Deze dingen kennen ze vast wel. Je kunt je ouders ook wijzen op informatie over drugs. De website drugsinfo of de Drugs Infolijn kunnen hulp bieden. Ook is er een speciale website voor ouders over dit onderwerp: helderopvoeden.nl.

Als het gesprek best meeviel

Was het eerste gesprek een meevaller (ook al was het wat wennen), dan weet je dat er later nog over drugs gepraat kan worden. Niet omdat het moet, maar omdat je er zin in hebt of de behoefte voelt om te praten. Als je ooit hulp of steun zou nodig hebben bij problemen, is er toch al een basis gelegd.

Gesprek mislukt? Volgende keer beter

Ondanks jouw goede planning kan het gesprek toch uitdraaien op een complete teleurstelling. Wat dan?

Als je het ziet zitten: waag een tweede kans

Je ouders moeten misschien nog wennen aan het idee. Geef ze wat tijd en hopelijk lukt het later wel. Maar blijf realistisch: soms lukt het echt niet om over drugs te praten met je ouders. Toch zijn er dan vast wel andere mensen in je omgeving met wie het wel lukt, zoals je broers of zussen, je lievelingstante, je oma of opa.

Succes!

Terug naar overzicht

PMMA (para-Methoxymethamphetamine) lijkt qua werking op MDMA (de werkzame stof in XTC). De effecten van PMMA worden alleen veel later en veel minder sterk gevoeld dan bij MDMA. Het kan dus zijn, dat je denkt dat je pil niet werkt en je wilt ‘bijnemen’. Zo krijg je sneller een gevaarlijke dosis binnen krijgt. Dit kan zelfs een dodelijke afloop hebben.

Gevaarlijk middel

PMMA (para-Methoxymethamphetamine) lijkt qua werking op MDMA.  PMMA is echter een buitengewoon gevaarlijk middel. Dat komt doordat:

• De effecten van PMMA worden veel later en veel minder sterk gevoeld dan bij MDMA.
• Het kan dus zijn, dat je denkt een “lage dosis” MDMA te hebben genomen, waardoor je gaat ‘bijnemen’ en zo sneller een gevaarlijke dosis binnen krijgt.
• Sommige mensen kregen vervelende lichamelijke effecten die zelfs pas 24 tot 72 uur na inname optraden. Deze effecten leken op (soms zeer hevige) griepsymptomen.
• Ook neem je bij PMMA snel een ‘overdosis’. Het verschil tussen een dosis met psychische effecten en een overdosis, is maar heel klein. Neemt je ietsje teveel, dan kan dat leiden tot misselijkheid, onregelmatige hartslag, ademhalingsmoeilijkheden, stuiptrekkingen, hartaanvallen, bewusteloosheid en extreem stijgende lichaamstemperatuur (oververhitting).

Laat je drugs testen of download de Red Alert app

Wereldwijd zijn er de afgelopen jaren al tientallen mensen door PMMA overleden. PMMA wordt vaak aangeboden als XTC-pil, of in poedervorm (als MDMA of ketamine). Wil je geen risico lopen, gebruik dan niet. Als je toch wilt gebruiken kun je de risico’s zoveel mogelijk te beperken door je pillen en poeders te laten testen. Klik hier voor adressen. Ook kun je de Red Alert app downloaden waar een overzicht van extra riskante (PMMA) pillen wordt weergegeven.

Meer lezen over de risico’s van PMMA? Bekijk het risicoschattingsrapport van het CAM over PMMA.

Nee het is geen goed idee om NPS te kopen via het internet.

Wat zijn designer drugs, research chemicals of NPS? 

Nieuwe Psychoactieve stoffen (NPS) worden ook wel research chemicals, designer drugs, RC’s of legal highs genoemd. Een heldere definitie van NPS is moeilijk te geven. Er is veel discussie over. NPS is een verzamelnaam voor stoffen die lijken op ‘traditionele’ illegale drugs (XTC bijvoorbeeld), maar (nog) niet onder drugswetgeving vallen. Ze worden vaak gemaakt om de wetgeving te omzeilen. Het kunnen stoffen zijn die pas sinds kort ontwikkeld zijn en nu op de drugsmarkt worden verkocht. Maar het kan ook gaan om stoffen die al lang geleden voor het eerst gemaakt zijn en nu voor het eerst op de markt verschijnen. De meeste designer drugs verdwijnen weer snel van de markt, maar sommigen zijn ‘blijvertjes’, zoals 4-FA, 2C-B en 3-MMC en 4-MMC.  Ook synthetische cannabinoïden vallen hier onder. Andere (iets) minder bekende voorbeelden zijn: 4-FMA, 6-APB (Benzo Fury), 2-MMC, 3-CMC, 4-CMC, DOC en O-DSMT. Een aantal drugs vallen sinds 1 juli 2025 onder de NPS-wetgeving.

Designer benzo’s

• Ook zijn er een heel aantal designerdrugs, die (nog) niet onder de NPS wetgeving vallen. Dit zijn de zogenaamde Research Chemical Benzo’s en de opioïde-achtige pijnstillers. Deze middelen zijn zeer gevaarlijk om te gebruiken, lees ook “Vermoedelijk meerdere mensen overleden na aankoop bij Funcaps“. De sterkte en samenstelling van deze middelen zijn vaak onbekend. Daardoor weet je niet goed wat je binnenkrijgt en wat het met je doet. Ook weten we weinig over de risico’s op korte- en lange termijn.

Wat zijn de risico’s van NPS?

De risico’s van designerdrugs zijn vaak niet bekend. Dit maakt het gebruik extra gevaarlijk. Er is heel weinig onderzoek met designer drugs gedaan op mensen en maar soms op dieren. Soms worden ze maar door een hele kleine groep gebruikt. Hierdoor zijn de effecten niet altijd duidelijk. Een designer drug waarbij de risico’s pas achteraf duidelijk werden is 4-FA. Deze drug lijkt qua werking heel erg op de klassieke drug speed (amfetamine). Nadat 4-FA populair werd en meer mensen het gingen gebruiken werden de bijwerkingen ook duidelijker. Sommigen mensen kregen last van extreme hoofdpijn en in sommige gevallen hersenbloedingen.  

Verkoop via internet

NPS worden voornamelijk verkocht via het internet. Wees hier altijd extra voorzichtig mee, want betrouwbare informatie over deze stoffen ontbreekt. Er is vaak weinig of geen betrouwbare informatie beschikbaar over gezondheidsrisico’s op korte of langere termijn, verslavingskans, welke dosis voor het optimale effect zorgt etc. Bij het gebruiken van designer drugs ben je dus je eigen proefkonijn.  Ook bestaat het gevaar dat de door jou bestelde stof andere, soms nog sterkere stoffen bevatten dan wat je besteld hebt. Je kunt zo voor onaangename verrassingen komen te staan.

Laat je drugs testen

Aan het kopen en gebruiken van drugs zitten altijd risico’s. Maar bij het kopen van NPS via internet geldt dat nog meer! Als je al van plan bent drugs te gaan gebruiken, laat deze altijd vooraf testen. Door te laten testen beperk je de risico’s, je weet dan in ieder geval wat je gebruikt.

Als je bij controle gepakt wordt met drugs dan kan dit in beslag worden genomen. Heb je meer bij je dan een gebruikershoeveelheid dan kun je een boete krijgen, een strafblad of zelfs een gevangenisstraf. Vaak geldt een streng ‘zero tolerance’ beleid. Dat wil zeggen dat je met een gebruikershoeveelheid de toegang tot het feest wordt ontzegd, maar dit verschilt per feest en per regio.

Meer details

In het algemeen kun je uitgaan van de volgende ‘regels’ op feesten:

• Als bezoeker bij een dancefeest loop je altijd de kans dat je gecontroleerd wordt.
• Als je wordt gecontroleerd en je hebt een gebruikshoeveelheid drugs bij je, dan kan de politie dit in beslag nemen (sepot met afstand), maar je krijgt geen boete.
• Een gebruikshoeveelheid: minder dan 5 gram hasj of wiet, maximaal een half gram bij cocaïne of speed, 1 xtc pil en minder dan 5 ml GHB.
• Als je meer op zak hebt, kun je een boete, strafblad of een gevangenisstraf krijgen. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid die je bij je hebt.
• Als je een boete direct betaalt dan krijg je automatisch een strafblad. Het gevolg hiervan is je in vaak vijf jaar lang geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) kunt krijgen. Dit heb je soms nodig bij banen in het onderwijs of de zorg. Vraag daarom altijd om een acceptgiro, of schakel een advocaat in. Lees hier alles over op de pagina drugs en de wet.

In Nederland is het gebruiken van drugs niet strafbaar, maar het bezit ervan wel. Maar om overlast te voorkomen, kunnen gemeenten in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) opnemen dat drugsgebruik in sommige gebieden wel strafbaar is. Op die plekken kun je bijvoorbeeld aangehouden worden als je een joint rookt. Zo ook op feesten dus.

Zero Tolerance

Vaak wordt er op feesten en festivals een streng ‘zero tolerance’ beleid gevoerd. Dat wil zeggen dat je met een gebruikershoeveelheid de toegang tot het feest wordt ontzegd. Dit kan wel per feest en per regio verschillen, maar ook nog eens per persoon. Het is maar net wie je treft op dat moment. Je zou in ieder geval bij de organisator na kunnen vragen hoe zij hiermee omgaan. Maar het is geen garantie dat je terug mag naar het feest. In principe is er geen reden meer om je te weigeren. Je vormt immers geen gevaar meer voor de openbare orde en er zijn geen gezondheidsrisico’s. Helaas is de praktijk vaak anders en word je toch niet meer toegelaten.

Drugsstraat

Soms is er een “drugsstraat” ingericht: een plek op het festivalterrein waar justitie aanwezig is om razendsnel te vervolgen. Festivalgangers gaan soms snel akkoord met de strafbeschikking, en krijgen dan naast een boete ook een strafblad. Dit soms zonder dat ze juridisch advies van een advocaat. Dat kan verstrekkende gevolgen hebben. Een VOG krijgen is ineens veel moeilijker en reizen naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten is een probleem. Er kwam kritiek op deze werkwijze en ook het OM wilde de zaken anders aanpakken. De overtreders worden overgebracht naar een politiebureau of bureau van het OM. Ter plaatse zijn een officier van justitie, een piketadvocaat, de reclassering, Slachtofferhulp en andere organisaties. In plaats van iedere overtreder te beboeten, wordt gekeken naar de specifieke zaak. Heeft de verdachte hulp nodig bij een verslaving? Is de verdachte jong en zou Bureau Halt iets kunnen betekenen? Of gaat het om echte dealers en moet de verdachte het strafrecht in.

Tips voor als je gepakt wordt met drugs

Iedere bezoeker van een festival/feest kan aangehouden worden; ook als je geen drugs b­ij je hebt. Een overzicht van je eigen rechten en de r­egels waar de politie zich aan moet houden plus allerlei tips kun je vinden op unity.nl.

Nee,  in principe hebben drugs hebben geen effect op de werking van anticonceptiemiddelen zoals de pil, het spiraal of een condoom.

Meer details

Drugs hebben geen effect op de werking van anticonceptie

De pil werkt bijvoorbeeld niet minder goed als je drugs genomen hebt. Wel is het belangrijk dat je let op het tijdstip van inname. Soms kun je misselijk worden van XTC en overgeven. Heb je kort nadat je de pil heb geslikt overgegeven of diarree gekregen, dan is het mogelijk dat de pil minder goed werkt.

Onveilige seks

Ook is het zo dat door drank en drugsgebruik je eerder instemt met onveilige seks. Onder invloed is het lastiger een condoom om te doen, of worden condooms en anticonconceptiemiddelen sneller vergeten of achterwege gelaten. Achteraf hebben mensen vaak spijt van onveilige seks.

In het algemeen geldt dat drugs je zenuwstelsel beïnvloeden. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld je emoties, energieniveau, gedachten, hoe je dingen interpreteert, etc. veranderen. De setting waarin je ze gebruikt heeft grote invloed op hoe je de werking van drugs ervaart.

Meer details

Het effect van het middel (en welk effect drugs op jou hebben) is afhankelijk van de soort drugs, maar ook van hoe jij je op dat moment voelt (set) en de omgeving (setting) waar je je in bevindt. Samen hebben ze een grote invloed op de uitwerking en hoe jij het ervaart.

Iedereen kent misschien wel een situatie waarbij je een XTC-pil neemt op een niet zo’n leuk feestje, of diezelfde pil op een fantastisch feest. Of hoe een clubfeest in de nacht heel anders aanvoelt (je voelt wellicht dat je “harder gaat”) dan een festival overdag. Dat heeft dus te maken met de persoons- of omgevingsfactoren die allemaal een bepaalde invloed op elkaar uitoefenen waardoor de werking van drugs (maar ook alcohol) vaak onvoorspelbaar is. Dat heeft te maken met de setting. 

Lees hier meer over drugs, set en setting.