Door het nemen van XTC kun je oververhit raken. Hieraan kun je overlijden. Gelukkig komt dat niet vaak voor. Door de combinatie van XTC-gebruik, een warme omgeving, lang dansen en te weinig drinken kan oververhitting ontstaan. Hoe kun je dit voorkomen en is oververhitting te herkennen? Lees er alles over in dit artikel. 

XTC doden

Ernstige ongelukken met mensen die XTC gebruiken, komen gelukkig weinig voor. Helaas kan het wel dodelijk aflopen. Ook in Nederland overlijden jaarlijks meerdere mensen aan de gevolgen van XTC-gebruik.

Oververhitting door XTC

Oververhitting is de belangrijkste oorzaak dat er mensen overlijden door het slikken van XTC. Door de combinatie van XTC-gebruik, een warme omgeving, lang dansen en te weinig drinken kan oververhitting ontstaan. Hoe hoger de dosering MDMA in XTC, hoe groter de kans op oververhitting. Maar oververhitting kan ook voorkomen bij lage doseringen of vervuilde XTC-pillen . Sommige mensen zijn zo gevoelig voor XTC, dat ze snel oververhit kunnen raken. Je weet dit niet van tevoren.

Wat kun je doen als je niet lekker wordt door XTC?

Ben je rood en warm en goed aanspreekbaar: zoek een koele plek en besproei jezelf met water. Zorg vooral voor afkoeling van je hoofd.

Let ook op de volgende klachten:

• Hoofdpijn
• Stijve spieren/kramp
• Duizeligheid

Let op: deze klachten kunnen ook horen bij de bijwerkingen van XTC. Het hoeft niet te betekenen dat er sprake is van een levensgevaarlijke oververhitting. Ga uit voorzorg wel even langs bij de EHBO als je last krijgt van deze verschijnselen.

Wat zijn de noodsignalen bij oververhitting?

Is iemand bleek en warm of verminderd aanspreekbaar: bel onmiddellijk 112, trek overtollige kleren uit en besproei hem met water.

• Je kunt checken of iemand het warm heeft (met de palm van je hand op iemands voorhoofd)
• Je kunt altijd hulp halen, want het gebruik van XTC is in Nederland niet verboden.

Stijgt de lichaamstemperatuur tot 40-41 graden Celsius dan is de situatie levensbedreigend:

• Afbraak van spierweefsel
• Bloedstolling door het hele lichaam
• Verslechterd functioneren van nieren en lever
• Epileptische aanvallen.

Andere doodsoorzaken door gebruik van XTC

Andere gevaarlijke situaties, die samen hangen met XTC-gebruik:

• Serotoninesyndroom
• Watervergiftiging
• Verhoogde kans op hartproblemen (bijvoorbeeld een infarct)
• Epileptische aanval
• Opwindingsdelier
• Leverschade

Hasj en wiet hebben een ontspannende werking. Sommige mensen blowen om te ontspannen of in slaap te vallen. Voor je gevoel slaap je dan diep en droomloos. Wanneer je een langere tijd blowt voor het slapen, wen je aan het effect. Dit heet tolerantie. Ook kan je dan het idee hebben dat je zonder hasj of wiet niet meer goed in slaap kunt vallen. In dit artikel leggen we uit hoe het zit met blowen en slapen.

Blowen voor het slapen

Hasj en wiet hebben een ontspannende werking. Sommige mensen blowen om te ontspannen of om in slaap te vallen. Door het ontspannende effect kun je onder invloed van hasj en wiet aan het begin goed in slaap vallen. Maar als je een langere tijd blowt voor het slapen, wen je aan het effect (tolerantie). Het kan dan juist langer duren voor je in slaap valt. Ook kan je het idee hebben dat je zonder hasj of wiet niet meer goed in slaap kunt vallen.

Ontwenningsverschijnselen

Wanneer je een lange tijd dagelijks hebt geblowd en je dan stopt, kun je last krijgen van allerlei klachten: hoofdpijn, zweten, trillen en juist slapeloosheid. Ook kan je je continu zenuwachtig voelen. Meestal nemen deze lichamelijke klachten vanzelf af.

Hoe lang moet je stoppen met blowen om beter te kunnen slapen?

Sommige mensen kunnen na een week stoppen weer zonder blowen in slaap vallen, anderen kunnen langer problemen ervaren met slaap. Dit verschilt per persoon. Slaapproblemen kunnen ook heel goed tussen de oren gaan zitten. Doordat je zo bezig bent met het (niet) slapen lukt het op een gegeven moment ook gewoon niet meer om in te slapen. Op internet zijn veel tips te vinden voor mensen met slaapproblemen. Als jij ook na een langere tijd nog moeite hebt met in slaap vallen, kan je het beste even langsgaan bij je huisarts of de instelling voor verslavingszorg bij jou in de buurt. Zij kunnen je verder helpen.

Kwaliteit van je slaap

Blowen kan er dus voor zorgen dat je goed in slaap valt, maar het heeft waarschijnlijk een slecht effect op de kwaliteit van je slaap. Slapen bestaat uit verschillende ‘slaap-fasen’: inslapen, lichte slaap, diepe slaap en REM-slaap. Blowen voor het slapen zorgt ervoor dat je langer in de diepe slaap-fase zit. Maar je zit juist minder lang in je REM-slaap. Dit is de fase waarin je droomt. In je REM-slaap verwerk je onder andere emoties en herinneringen. Een te kort aan REM-slaap kan daardoor vervelende gevolgen hebben voor je mentale gezondheid. Als je langere tijd weinig REM-slaap hebt, kan dit zorgen voor het REM-reboundeffect. Door dit effect ga je heftig dromen.

In het algemeen geldt dat drugs je zenuwstelsel beïnvloeden. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld je emoties, energieniveau, gedachten, hoe je dingen interpreteert, etc. veranderen. De setting waarin je ze gebruikt heeft grote invloed op hoe je de werking van drugs ervaart.

Meer details

Het effect van het middel (en welk effect drugs op jou hebben) is afhankelijk van de soort drugs, maar ook van hoe jij je op dat moment voelt (set) en de omgeving (setting) waar je je in bevindt. Samen hebben ze een grote invloed op de uitwerking en hoe jij het ervaart.

Iedereen kent misschien wel een situatie waarbij je een XTC-pil neemt op een niet zo’n leuk feestje, of diezelfde pil op een fantastisch feest. Of hoe een clubfeest in de nacht heel anders aanvoelt (je voelt wellicht dat je “harder gaat”) dan een festival overdag. Dat heeft dus te maken met de persoons- of omgevingsfactoren die allemaal een bepaalde invloed op elkaar uitoefenen waardoor de werking van drugs (maar ook alcohol) vaak onvoorspelbaar is. Dat heeft te maken met de setting. 

Lees hier meer over drugs, set en setting. 

Dieronderzoek geeft aanwijzingen dat 5-HTP schade door XTC kan verminderen. Of dit bij de mens ook zo is, weten we niet. Bovendien zou de combinatie van 5-HTP en XTC voor een teveel aan serotonine kunnen zorgen. Dit kan allerlei vervelende en zelfs gevaarlijke klachten geven (misselijkheid, overgeven, hoofdpijn, hart- en vaatproblemen). Er worden in de literatuur meer bijwerkingen genoemd, wees daarom voorzichtig met 5-HTP. Als je toch 5-HTP wilt nemen, doe dit dan alleen ná het gebruik en niet ervoor. Neem het pas 24 uur na de laatste dosis MDMA!

Wat is 5-HTP?

5-HTP is 5-hydroxytryptofaan: een aminozuur dat van nature in je lichaam voorkomt. Het wordt verkocht als voedingssupplement. 5-HTP is een zogenoemde ‘voorloper’ van serotonine. Het zou de schade door het gebruik van XTC kunnen verminderen. Het gebruik van 5-HTP heeft risico’s. Het combineren van 5-HTP en XTC kan voor een teveel aan serotonine zorgen. Dit kan allerlei vervelende klachten geven zoals misselijkheid, overgeven, hoofdpijn. En in erge gevallen ook hart- en vaatproblemen. Er zijn andere, veiligere methodes die de kans op hersenschade kunnen verkleinen en mogelijk ook helpen tegen een dinsdagdip. Om die uit te leggen, is het handig eerst nog kort iets te vertellen over het ontstaan van schade en kater:

Wat veroorzaakt die dinsdagdip?

Het gelukzalige XTC-gevoel ontstaat doordat er ineens veel meer van de stof serotonine in je hersenen vrijkomt. Hierdoor kan je serotoninevoorraad uitgeput raken. Je kunt je hierdoor depressief voelen in de dagen er na.

Hersenschade door XTC?

Er zijn duidelijke aanwijzingen dat XTC hersencellen kan veranderen of beschadigen. Geheugen, concentratie en stemming worden mogelijk aangetast. Hoe vaker je XTC slikt en hoe hoger de dosis, des te meer kans op schade.

Wat kun je doen om dit te voorkomen?

• Slik niet te VAAK en niet te VEEL. Maximaal 1 keer per 2 maanden (liever minder vaak) en dan niet meer dan 1-1,5 mg MDMA per kg lichaamsgewicht (70 kg: maximaal tussen 70-105 mg MDMA). Om te weten hoeveel je binnenkrijgt, moet je je pillen dus laten testen.
• Geen andere stimulerende drugs zoals speed, cocaïne gebruiken. Cocaïne en speed verhogen allebei de hoeveelheid dopamine en daarmee de kans op hersenschade door MDMA. Bovendien kan speed zelf ook hersenschade geven. Sommige mensen slikken L-tyrosine om de risico’s en kater te verminderen. Maar dit is een voorloper van dopamine en moet je daarom niet combineren met XTC.
• Koel blijven: als je XTC slikt in een warme omgeving (een club) en je beweegt veel (dansen), dan kan eenzelfde dosis XTC meer schade aanrichten. Een studie liet zien dat dansende clubbers op XTC een hogere lichaamstemperatuur hadden, dan de andere dansende mensen in die club. Twee dagen later hadden zij meer last van vermoeidheid en dip. Zorg er dus voor dat je lichaamstemperatuur niet te veel oploopt. Dit doe je door af en toe te rusten, geen petjes of warme kleren te dragen tijdens het dansen en regelmatig water of fris te drinken (1 glas per uur).
• Probeer te slapen. Een gebrek aan slaap kan soms ook voelen als een kater, of je nou drugs hebt gebruikt of niet.

Tips die veiliger zijn dan 5-HTP

Je kunt ook andere dingen dien die de kans op hersenschade en kater verminderen. Ook over de werkzaamheid van deze middelen bestaat discussie, maar deze zijn wat safer dan 5-HTP:

• Eet extra anti-oxidanten: dat vind je in groene thee, groenten zoals broccoli, kool, selderij, ui en peterselie en in vruchten als appels, bramen, cranberries, frambozen, grapefruit, peren en pruimen. Als je hiervan meer dan normaal eet voor en na XTC-gebruik zou dit kunnen helpen. Je kunt ook supplementen nemen zoals vitamine C, vitamine E, zink, selenium, groene theecapsules of alfa-liponzuur. Dit is een krachtige anti-oxidant dat door je hersenen kan worden opgenomen, omdat het vetoplosbaar is; dosis 30-100 mg per dag).
• Vette vis: je kunt ook de kwaliteit van de wand van de hersencellen proberen te verhogen. Die bestaat uit vetten en kan versterkt worden door omega-3-vetzuren in vette vis zoals zalm, haring en makreel. Dus vis eten, voor en na XTC, is geen slecht idee. Je kunt ook visoliesupplementen (1000 mg) slikken. Let er wel op dat er alleen omega-3, en geen omega-6 of omega-9 vetzuren inzitten.
• Q10: Dit is een stofje dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van ATP, de belangrijkste energiedragers in je lichaam. 24 uur na MDMA-toediening bij ratten was er bijna 30% minder ATP in hun hersencellen aanwezig. Om je energiehuishouding te ondersteunen wanneer je XTC gebruikt, kun je extra Q10 slikken (30-120 mg per dag).
• Lees ook alle info over voedingssupplementen als L-tryptofaan en L-tyrosine (L-dopa) op de website van unity.

MDMA, de werkzame stof in XTC, stimuleert het vrijkomen van het antidiuretisch hormoon (ADH). Dit hormoon zorgt ervoor je niet of nauwelijks kunt plassen. Het water blijft dan in je lichaam, waardoor de waterhuishouding in je lichaam wordt verstoord.

Drink niet te veel water als je XTC slikt

Omdat je niet kunt plassen, moet je niet te veel water/fris drinken. Te veel water drinken in korte tijd in combinatie met de verhoogde aanwezigheid van ADH, kan leiden tot watervergiftiging. We raden aan om maximaal 1 glas per uur te drinken. Ga ook na afloop niet ineens veel water drinken. 

Alcohol en cafeïne (dat zit in de meeste energiedrankjes) werken vochtafdrijvend. Dat betekent ze samen tot uitdrogingsverschijnselen kunnen leiden. Ook is er een (kleine) kans op hartritmestoornissen bij de combinatie alcohol/energiedrankjes.

Het hoofdbestanddeel van energydrinks: cafeïne

De twee belangrijkste bestanddelen in energydrinks zijn cafeïne en glucose. Zowel alcohol als cafeïne werken vochtafdrijven. Dit betekent dat de combinatie tot uitdrogingsverschijnselen (dorst, verwardheid, hoofdpijn) kan leiden. De kans is groot dat je je minder bewust bent van die uitdrogingsverschijnselen door de stimulerende effecten van de energrydrankjes. Ook andere effecten van de alcohol (hoofdpijn, een verminderd reactievermogen) zul je daardoor misschien minder goed merken. 

Ook is er een grotere kans dat je hartritmestoornissen kunt krijgen, als je alchol met energydrinks mixt. Zeker voor mensen met aangeboren hartritmestoornissen kan dit gevaarlijk zijn. 

Minder dronken door energydrankjes?

Het is een misverstand dat je door het drinken van energydrinks in combinatie met alcohol minder snel dronken wordt. Hoewel je misschien voor je gevoel minder dronken bent, blijft de hoeveel alcohol in je bloed hetzelfde. Dat betekent ook dat je door energydrinks niet sneller nuchter bent en dus ook niet eerder kunt autorijden.

Lees meer over energiedrankjes bij het Voedingscentrum.

Door de stimulerende werking gaat het gebruik van uppers vaak gepaard met problemen met in slaap komen. Ook cafeïne-houdende drankjes zoals energydrink hebben een stimulerend effect. In het geval van speed kan dit tot wel 12 uur lang aanhouden. Toch zijn er wel wat tips die kunnen helpen met het voorkomen van plafondienst:

Tips om plafonddienst te voorkomen:

• Rust minimaal 3 dagen voor gebruik goed uit. Uppers kunnen er in eerste instantie voor zorgen dat je niet merkt dat je last hebt van slaapgebrek. Dit slaapgebrek kan echter wel de negatieve bijwerkingen van een upper beïnvloeden.
• Plan in wanneer je wilt gaan slapen. Denk dus goed na of je een upper gaat gebruiken, en stop op tijd met bijnemen om plafonddienst te voorkomen. 

Hersteltijd en REM-slaap na drugs

• Zorg dat je ook de dagen na gebruik tijd hebt om te herstellen. Want als je eenmaal in slaap bent gekomen, wordt de REM-slaap (de fase waarin we dromen) minder en dat is niet goed voor de gehele slaapkwaliteit. Het gevolg is dat je ook na het slapen nog moe bent.
• Als de drug wordt afgebroken zal het lichaam het tekort aan REM-slaap proberen in te halen en resulteert dit in overdreven veel REM-slaap; er is dan sprake van een REM reboundeffect. Het herstellen hiervan kost meer tijd. Hou hier dus rekening mee.

Lukt slapen niet? Dit zijn de do’s en don’ts

• Laat het los. Accepteer dat je niet kunt slapen. Net als dat je een kater moet accepteren na een avond met veel drank.
• Ga (nu je toch wakker bent) lekker stukje wandelen, of ga in bed liggen met een luisterboek. Met een beetje geluk val je alsnog in slaap.
• Neem vooral geen slaapmiddelen (benzo’s). Vooral in combinatie met alcohol is dat zeer gevaarlijk. Alcohol werkt – net als slaappillen – verdovend en de effecten van beide middelen kunnen worden verdrievoudigd. Alcohol gaat vaak samen met coke en/of pep, wat dit tot een gevaarlijke cocktail maakt.
• Goed slapen is belangrijker dan lang slapen. Ook als je drugs gebruikt hebt, is het van belang om te zorgen voor een gezonde slaaphygiëne: geen smartphone of tablet mee naar bed, voldoende beweging overdag (maar ga niet sporten vlak voor het slapen), een goed matras en kussen, lucht je kamer en zorg voor een donkere, koele en rustige slaapomgeving.
• Tot slot zijn slaapmiddelen erg verslavend.

Slaapmiddelen en drugs

Als je er toch voor kiest om een slaapmiddel te gebruiken, dan is het verstandig om in ieder geval te wachten tot dat de andere drugs zijn uitgewerkt. Drugs zoals cocaïne of speed verstoren de werking van slaappillen (downers) en andersom. Hierdoor raakt je centrale zenuwstelsel flink in de war, en jij ook.

Meer weten over drugs en slaap? Hier vind je alles over slaapproblemen, waarom het belangrijk is om goed te slapen en heel veel tips.

Nee, tijdens de zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft, kun je het beste niet blowen. Want dit kan invloed hebben op de hersenen en de groei van je baby. Er is geen veilige dosis als je zwanger bent. Ook meeroken is heel ongezond voor een baby, vóór en na de geboorte.

Heb je toch geblowd tijdens je zwangerschap? Vertel dit aan je verloskundige, huisarts of gynaecoloog. Die kan de zwangerschap dan extra goed begeleiden. Als je maar één keer hasj of wiet hebt gebruikt is de baby waarschijnlijk nog steeds gezond. Maar het risico op afwijkingen is wel groter geworden.

Klachten bij kind na blowen moeder

Het is lastig te voorspellen wat blowen van hasj of wiet doet met de baby. Kinderen van moeders die hadden geblowt tijdens de zwangerschap hadden vaker de volgende klachten:

• Groeiachterstand bij de geboorte: dit maakt de kans groter dat de zwangerschap misloopt, dat de geboorte niet goed gaat en dat de baby na de geboorte in een couveuse moet, omdat het nog niet sterk genoeg is. Van zo’n slecht begin kan een kind ook nog problemen houden als het ouder wordt.
• Klachten tijdens de jeugd: concentratieproblemen, impulsiviteit, angstklachten, moeite met ingewikkelde taken.
• Een grotere kans dat het kind zelf later ook gaat blowen.

CBD-olie en zwangerschap

Gebruik je CBD-olie en wil je zwanger worden of ben je zwanger? Dan kun je beter stoppen met het gebruik. We weten nog niet of het veilig is. Er is nog geen onderzoek naar CBD-olie en zwangerschap of borstvoeding gedaan. Een andere reden om te stoppen is dat er meer THC in CBD-olie kan zitten dan op de verpakking staat. THC kan nadelen hebben voor je vruchtbaarheid en je baby.

Ben je zwanger en lukt stoppen niet?

Als je tijdens je zwangerschap regelmatig blowt, ben je misschien verslaafd. Misschien zijn er meer problemen. Bijvoorbeeld stress, psychische problemen of het gebruik van alcohol, medicijnen of tabak. Ook daar kan de baby voor of na de geboorte last van krijgen. Of de problemen maken het moeilijker om voor je baby te zorgen. Daarom is het goed om je situatie met de verloskundige te bespreken. Die kan zorgen voor ondersteuning bij de problemen of bij het verzorgen van je baby.