Uitgebreid

 

Wat is ayahuasca en wat doet het?

Ayahuasca is een thee uit de Amazone die bestaat uit ten minste twee bestandsdelen: bladeren van een struik die DMT bevat, en delen van een slingerplant die MAO-remmers bevat.

Van de thee ga je flink hallucineren en je hebt een sterke lichamelijke reactie: je ziet dingen anders (vooral veel sterke visuele effecten), je bloeddruk en hartslag stijgt, je ervaart gedachtes en emoties anders, oude herinneringen kunnen weer boven komen. Sommige mensen ervaren contact met andere wezens of hebben het gevoel met de ayahuasca te kunnen communiceren. Sommige mensen hebben het gevoel buiten het lichaam te treden of ervaren dat ze dood gaan.

Veel mensen worden misselijk, geven over of krijgen diarree. Mensen beschrijven de ervaringen soms als therapeutisch of spiritueel, anderen als beangstigend en verwarrend. De thee wordt traditioneel in het Amazone gebied gebruikt door lokale indianen stammen, onder leiding van een sjamaan die daar haar of zijn hele leven aan wijdt. In Zuid-Amerika wordt de thee ook gedronken tijdens de ceremonies van de Santo Daime kerk en de União do Vegetal. In Nederland lijkt een zeer kleine groep mensen geïnteresseerd te zijn in dit middel. Zij nemen deel aan illegale ceremonies waar professionele begeleiding veelal ontbreekt.

Meer details

Is ayahuasca legaal?
In Nederland zijn het bezit, de verspreiding, en de productie van ayahuasca verboden. Een van de actieve stoffen in de thee, DMT, staat op lijst 1 van de Opiumwet. In verschillende rechtszaken oordeelde rechters in Nederland echter dat het gebruik van ayahuasca in sommige uitzonderlijke gevallen onder de vrijheid van religie valt: de Santo Daime kerk heeft een aantal rechtszaken gewonnen en mag momenteel de thee tijdens religieuze ceremonies schenken aan haar leden. Het aanbieden van ayahuasca door anderen, bijvoorbeeld ayahuascacentra, is nog steeds strafbaar. Omdat de laatste jaren een wildgroei ontstond van ayahuascacentra is ayahuasca inmiddels definitief verboden in Nederland, zo oordeelde de Hoge Raad (oktober 2019). Volgens het hoogste orgaan binnen de Nederlandse rechtspraak is een verbod op ayahuasca bedoeld om de volksgezondheid te beschermen en dat weegt zwaarder dan de vrijheid van godsdienst.

Wat zijn de werkzame stoffen in ayahuasca en wat doen die?
De werkzame stoffen in ayahuasca zijn DMT en harmine en harmaline. DMT is een sterk tripmiddel dat de waarneming sterk kan beïnvloeden. De slingerplant bevat harmine en harmaline, die twee stoffen remmen de werking van een specifiek enzym in het lichaam. Dat enzym heet mono amino oxidase (MAO), vandaar de naam MAO-remmer. Het MAO enzym breekt normaal gesproken de stof DMT zo snel af dat wanneer het ingeslikt wordt het geen effect zal hebben. Het is afgebroken voordat het de hersenen kan bereiken. Omdat ayahuasca de werking van het MAO enzym afremt kan het de stof DMT minder snel afbreken. Om die reden kan de DMT in het bloed terechtkomen en de hersenen bereiken, waar het een sterk effect heeft op het bewustzijn en het lichaam.

Wat zijn de risico’s van ayahuasca, is het veilig?
Het gebruik van middelen is nooit veilig, ook het gebruik van ayahuasca niet. Het kan behoorlijk sterke geestelijke effecten teweeg brengen. Die effecten kunnen soms heel prettig zijn en inzicht geven, maar het kan ook heel eng. De kans op een bad trip tijdens het gebruik van ayahuasca is groot. Sommige mensen bieden ayahuasca aan voor allerlei psychische problemen, zoals depressie, trauma, burn-out, verslaving, of het posttraumatische stress syndroom. Er is echter te weinig wetenschappelijk bewijs om te kunnen stellen dat ayahuasca deze klachten kan verminderen. Waar wel voldoende wetenschappelijk bewijs voor is, is dat ayahuasca juist ongunstig kan zijn voor mensen met psychiatrische problemen. Trauma’s kunnen aan de oppervlakte komen, psychoses kunnen tot uiting komen en psychische klachten kunnen verergeren. Vooral mensen met psychische klachten lopen risico en kunnen dus beter geen ayahuasca gebruiken.

De combinatie van ayahuasca met sommige medicijnen en andere drugs kan levensgevaarlijk zijn! Vooral medicatie tegen psychiatrische klachten, zoals antidepressiva, antipsychotica en angstremmers, kunnen ernstige gezondheidsrisico’s veroorzaken. Drugs, en met name MDMA (XTC), kunnen in combinatie met ayahuasca tot het levensgevaarlijke serotoninesyndroom leiden. Ook sommige soorten voedsel (zoals overrijp fruit, blauwe kazen, eten dat niet meer vers is) en alcohol dienen in de dagen voor en na het gebruik van ayahuasca vermeden te worden om extreme misselijkheid, hoofdpijn, diarree en andere ernstigere klachten te voorkomen.

Bij zwangerschap en borstvoeding is ayahuasca gevaarlijk: er is beperkt onderzoek dat aantoont dat ayahuasca het ongeboren kind schade kan toebrengen.


Terug naar overzicht

Copyright © 2019 Trimbos-Instituut